Kinderen

Wanneer is een kind hooggevoelig?

Er is een nieuwe wetenschappelijke vragenlijst in ontwikkeling om hooggevoeligheid bij kinderen vast te stellen. Op dit moment gebruik ik  een combinatie van de vragenlijst voor kinderen opgesteld door psycholoog Elaine Aaron (eerste psycholoog die onderzoek deed naar HSP), aangepast door het LiHSK (Landelijk informatiepunt Hoogsensitieve Kinderen). Kinderen met een gedragsstoornis als ADHD of ASS (Autisme Spectrum Stoornis) kunnen ook hoog scoren op de zelftest van Aron. Dat is verwarrend, want hooggevoelig zijn is duidelijk iets anders dan een stoornis hebben. Daarom hanteert LiHSK een lijst met kenmerken die een eventuele verwarring met stoornissen meer ondervangt. De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben vooral betekenis in hun onderlinge samenhang:

Lichamelijk

·       veel zien, kleine veranderingen waarnemen

·       graag ‘langs de kant’ staan om te observeren

·       scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel ‘hard’ noemen

·       geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals een natte mouw of labeltjes in kleding

·       intens reageren op lichamelijke pijn

·       subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden

·       gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel ‘fel’ noemen

Emotioneel

·       aanvoelen van stemmingen en emoties

·       zich snel zorgen maken

·       toetrekken naar kinderen die enigszins buiten ‘de groep’ vallen

·       behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen

·       moeite hebben met veranderende omstandigheden

·       de kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen

·       tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie of omgeving te wennen

·       inlevingsvermogen, zich goed kunnen verplaatsen in de gevoelens van anderen

·       niet van verrassingen houden

·       op jonge leeftijd al in staat zijn tot zelfreflectie

·       niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan

Mentaal

·       een goed geheugen hebben

·       voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken

·       snel van de ene gedachte naar de andere associëren

·       diepzinnige vragen stellen

·       eindeloos willen weten ‘waarom’

·       beter zijn in taal dan in rekenen

·       een goed gevoel voor vreemde talen hebben

·       kennis op school niet letterlijk willen/kunnen reproduceren, maar liever creatief toepassen

·       moeite hebben met structureren en organiseren

·       een hekel hebben aan oefenen en herhalen

Spiritueel

·       eigen wijsheid, heel gericht de eigen weg volgen

·       vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn

·       zeer hechten aan de waarheid

·       gericht zijn op liefde, harmonie en vrede

·       diep nadenken over levensvragen

·       sterke binding hebben met de natuur (planten, dieren)

·       blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen

·       wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen

Het traject

Na kennismaking vindt een intakegesprek plaats. Dit gesprek vindt zoveel mogelijk met ouders én kind plaats en waar dit niet wenselijk is apart van elkaar. Kinderen vanaf 16 mogen het traject wettelijk gezien in principe zelfstandig doorlopen. Kinderen vanaf basisschoolleeftijd krijgen zelf ook een actief aandeel in de voorbereiding op het intakegesprek doormiddel van een creatieve opdracht om hun eigen situatie in beeld te brengen.
In trajecten met kinderen jonger dan 16 jaar heeft het veel meerwaarde als zowel kind als ouders actief betrokken worden in het traject. Hoe jonger het kind (met name onder de basisschoolleeftijd) hoe meer de nadruk ligt op het aanreiken van hulpmiddelen en oefeningen voor ouders om het kind te ondersteunen in zijn hooggevoeligheid. Ook is voorlichting over ‘Wat is hooggevoeligheid’ en het met elkaar goed bekijken hoe de hooggevoeligheid bij jouw kind werkt van belang. Ieder hooggevoelig kind zit weer anders in elkaar en heeft daarom specifieke ondersteuning nodig. Aan communicatie met je kind en hoe dit (indien van toepassing) als partners met elkaar aan te vliegen wordt ook aandacht besteed.

Bij kinderen vanaf de basisschoolleeftijd gaan we vooral aan de slag met oefeningen, welke vervolgens thuis verder kunnen worden geoefend met de ouders. Je leert meer over hoe hooggevoeligheid werkt in jouw lichaam, hoofd en gevoel. Doormiddel van informatie en oefeningen kom je erachter wat voor informatie en prikkels allemaal bij je binnenkomen via al je zintuigen; wat ruik, proef, hoor, zie en voel je de hele dag? En wat doet dat met jou?
Welke gedachten heb je en wat voel je daarbij?
We doen oefeningen waarbij je leert om met je aandacht bij jezelf, in je eigen lichaam te zijn in plaats van zo bezig te zijn met alles wat je om je heen ziet, ruikt, proeft, hoort en voelt.
Omdat veel hsp’ers last hebben van vermoeidheidsproblemen, kijken we samen ook naar wat jou helpt om je activiteiten zo in te delen, dat je het overzicht bewaart en je er goed bij blijft voelen. Welke dingen kosten jou energie en wat geeft je energie/wat vind je leuk? Hoe zorg je tussendoor voor herstelmomenten?
Afhankelijk van waar jij hulp bij wil, gaan we ook aan de slag met het meer leren voor jezelf op te komen  en hoe je duidelijk kunt communiceren.
Uiteraard is er ook ruimte voor andere specifieke vragen die jij hebt.
Alle uitleg en oefeningen worden aangepast aan je leeftijd en de manier van leren. De een leert beter door te praten, de ander door te zien, de ander door te doen. Vaak werkt een combinatie van die dingen goed. en met name bij kinderen ligt de nadruk op dingen doen. Als jij het fijn vindt en het weer het toelaat gaan we ook weleens een wandeling maken in het bos. Soms praat dat wat makkelijker en in het bos kun je veel dingen oefenen met je zintuigen.
Ook is het mogelijk om een groepstraining te volgen. Kijk hiervoor in het menu onder ‘groepstrainingen’.
Alhoewel het nog niet wetenschappelijk is aangetoond blijkt uit de praktijk dat de meeste hooggevoelige kinderen ook minimaal 1 hooggevoelige ouder hebben. Vaak hebben deze ouders, net als ik, als kind hierin niet de begeleiding gehad die er tegenwoordig voorhanden is. Het is in dat geval belangrijk voor het kind als deze ouder zelf ook zijn weg vindt met zijn/haar hooggevoeligheid, zodat het hierin een belangrijke voorbeeldfunctie kan hebben voor het kind. Het is belangrijk dit te bespreken, omdat het een zeer belangrijk onderdeel kan zijn bij het ‘oplossen’ van de problemen waar uw kind tegenaan loopt.